#karacaova köyleri arşivden

 

 

Grubumuza yalnızca üç günde 150 kişinin katılması, doğru bir yolda olduğumuzu gösteren önemli bir gelişmedir.

Bizler; Selanik Sancağı’nın Karacaova bölgesinden gelen Evlâd-ı Fâtihân torunlarının geçmişine ışık tutmak amacıyla çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi arşivleri, bölgemize ait resmî evraklar ve yabancı arşivlerde bulunan belgeleri araştırarak, kaynağı ve belgesi olan bilgileri sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.

Amacımız; Karacaova’nın tarihini, köklerimizi ve Evlâd-ı Fâtihân mirasını doğru belgelerle ortaya çıkarmak, geçmişimizi gelecek nesillere güvenilir bir şekilde aktarmaktır.

Bu çalışmaya gösterdiğiniz ilgi ve verdiğiniz destek için hepinize teşekkür ediyoruz.

Belgelerin ışığında, geçmişimizin izinde yayınlarımız devam edecek.

Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı 

#karacaova #karacaabad #yenicevardar #vodina #mübadele #rumeli

SARIYER LOZAN MÜBADİLLER DERNEĞİ’NE ÇAĞRI

SARIYER LOZAN MÜBADİLLER DERNEĞİ’NE ÇAĞRI

Kurucuları arasında yer aldığımız Mübadilleri Derneği’nin, Karacaova bölgesi ve mübadillerin geçmişi hakkında ortaya atılan bu tür belgesiz iddialar karşısında sessiz kalması düşündürücüdür.

Mübadillerin geçmişi ve köyleri hakkında ortaya atılan iddiaların araştırılması, doğrulanması ve gerektiğinde belgeleriyle ortaya konulması gerekir. Derneklerin de tam olarak bu noktada sorumluluk alması beklenir.

Karacaova bölgesi hakkında belgesiz yazılarla kafa karıştıran kişilere gerekli uyarıların yapılması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı 

#karacaova #karacaovamübadilleri

 

KARACAOVA BÖLGESİ BİRİNCİ KUŞAK MÜBADİLLERDEN SÖZLÜ KAYNAKLAR

 

KARACAOVA BÖLGESİ BİRİNCİ KUŞAK MÜBADİLLERDEN SÖZLÜ KAYNAKLAR

Süleyman Ilgaz – 1900, Gustulup

“Gustulup tamamen bir Türk köyüydü. Köyümüzde camimiz, medresemiz ve değirmenimiz vardı. Hasan, Mehmet ve Muhammed hocalar bizlere Kur’an-ı Kerim öğretirdi. Durumumuz oldukça iyiydi, zengindik.”

Kaynak: İskender Özsoy, İki Vatan Yorgunları: Mübadele Acısını Yaşayanlar.

Ali Solmaz – 1898, Kapiyani

“Bin hanelik köyümüzün tamamı Türklerden oluşuyordu. Sadece 40–50 hane kadar Hristiyan (Rum, Bulgar ve Roman) nüfus vardı. Onlar bize ‘ağa’ der, yanımızda işçi olarak çalışırlardı.”

Kaynak: İskender Özsoy, İki Vatan Yorgunları: Mübadele Acısını Yaşayanlar.

Abdullah Arıç – 1894, Fuştan

“Fuştan, yaklaşık 500 hanelik bir Türk köyüydü. Nahiye müdürümüz, Mustafa Kemal Atatürk’ün eniştesi Ohrili Faik Bey’di. Yunan çeteleri çevre köyleri yaktığında, biz bu acı olayları tepelerden korkuyla izledik.”

Kaynak: Tercüman Gazetesi, Abdullah Arıç röportajı.

Not: Bu anlatılar, dönemin kişisel hafızasını ve sözlü tarih tanıklığını yansıtır; tek başına bütün Karacaova’nın demografisini kanıtlayan istatistikî veri olarak değil, arşiv ve nüfus kayıtlarını tamamlayan kaynaklar olarak değerlendirilmelidir.

#karacaova 

TARİHİ 1530 YILINDA DONDURARAK GERÇEKLERİ NEREYE KADAR GİZLEYEBİLİRSİNİZ?

 

TARİHİ 1530 YILINDA DONDURARAK GERÇEKLERİ NEREYE KADAR GİZLEYEBİLİRSİNİZ?

Karacaova bölgesindeki bir köy hakkında paylaşım yapan bir kişi, 1530 yılına ait kayıtlarda köyün Hristiyan nüfusundan söz ederek köyün tarihini anlatıyor. Peki, neden 1530'dan başlayıp 1924 yılına kadar uzanan Osmanlı ve Cumhuriyet arşivlerine bakılmıyor?

Çünkü bir köyün 1530 yılındaki nüfus yapısını göstermek, tek başına o köyün sonraki yüzyıllardaki tarihini anlatmaya yetmez.

Osmanlı döneminde, bölgedeki bazı köylerde Hristiyan nüfusun azalması ve yerleşimlerin yeniden düzenlenmesiyle birlikte, devlet tarafından Müslüman Türk topluluklarının iskân edildiğine ve bazı yerlerde çiftlikler verilerek yerleşimin teşvik edildiğine dair arşiv kayıtları bulunmaktadır.

Burada asıl mesele şudur:

Türk iskânından neden rahatsız olunuyor?

Üstelik arşiv belgelerinde bugün kullandığımız anlamda doğrudan “Türk” kelimesini aramak da doğru bir yöntem değildir. Dönemin kayıtlarında topluluklar “Evlad-ı Fatihan”, “Yörük”, “Tatar”, “Konyar” gibi farklı adlandırmalarla karşımıza çıkabilmektedir. Bu iskân hareketlerini tarihçiler de belgeleriyle ortaya koymuştur.

Dolayısıyla yalnızca “1530 yılında bu köy Hristiyandı” demek, köyün bütün tarihini açıklamaz. Bu, tarihin yalnızca bir sayfasını göstermektir.

Aynı yaklaşımı İstanbul örneğinde de görüyoruz.

“İstanbul 1453'te fethedildi, o tarihte şehirde Hristiyan nüfus vardı” demek elbette tarihî bir gerçektir. Ancak tarihi orada bırakıp sonraki yüzyıllarda gerçekleşen Türk ve Müslüman iskânını, nüfus değişimini ve İstanbul'un zaman içerisinde Türk-İslam şehrine dönüşmesini görmezden gelirseniz, ortaya eksik bir tarih çıkar.

Tarih, işimize gelen yılı seçip geri kalanını yok saymak değildir.

Bir köyün 1530'daki durumunu araştırıyorsanız, 1600'lere, 1700'lere, 1800'lere ve nihayet 1924'e kadar uzanan belgeleri de ortaya koymak zorundasınız.

Benim itirazım tam olarak buna:

Osmanlı ve Cumhuriyet arşivlerinin tamamına bakalım. Belgeleri birlikte okuyalım. Hangi topluluk nereden gelmiş, nereye iskân edilmiş, hangi köyde hangi nüfus yaşamış; hepsini belgeler üzerinden konuşalım.

Çünkü tarih, seçilmiş birkaç belgeyle değil, bütün belgeler birlikte değerlendirilerek yazılır.

Gerçeklerden korkmaya gerek yok.

Bağımsız Araştırmacı Yazar

Hüsnü Yazıcı

#karacaova

 #karacaova 

 #karacaova #Karacaabad 

MAKEDONYA ÜZERİNE SEYYAHLAR, COĞRAFYACILAR, ETNOGRAFLAR, HARİTACILAR VE İSTATİSTİKÇİLER YÜZYILDAN 20. YÜZYIL BAŞLARINA KADAR KRONOLOJİK LİSTE

MAKEDONYA ÜZERİNE SEYYAHLAR, COĞRAFYACILAR, ETNOGRAFLAR, HARİTACILAR VE İSTATİSTİKÇİLER

YÜZYILDAN 20. YÜZYIL BAŞLARINA KADAR KRONOLOJİK LİSTE

NOT:

“Makedonya” tarih boyunca bugünkü Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nin sınırlarıyla sınırlı bir bölge olarak kullanılmamıştır. Tarihî Makedonya kavramı; Selanik, Vodina, Yenice-i Vardar, Karacaova, Manastır, Ohri, Üsküp, Köprülü, İştip, Pirlepe, Tikveş, Gevgeli, Serez ve çevresini içine alan geniş bir coğrafya için kullanılmıştır.

Bu nedenle aşağıdaki listede yalnız bugünkü Kuzey Makedonya sınırları içindeki yerleri değil, tarihî Makedonya coğrafyasını gezen veya bu bölge hakkında etnografik, coğrafi, istatistikî, siyasî ve tarihî çalışma yapan kişiler de bulunmaktadır.

Ayrıca “seyyah”, “etnograf”, “coğrafyacı”, “haritacı”, “konsolos”, “misyoner”, “diplomat”, “arkeolog” ve “istatistikçi” birbirinden farklı mesleklerdir. Liste bu farklı kaynak türlerini birlikte göstermektedir.

I. 14. VE 15. YÜZYILLAR

BERTRANDON DE LA BROQUIÈRE 1432–1433 yıllarında Osmanlı Rumelisi'nden geçti. Rumeli şehirleri ve yolları hakkında erken Batılı gözlemler bıraktı.

PERO TAFUR 1435–1439 yılları arasında Balkanlar ve Osmanlı coğrafyasını gezdi. Şehirler, halk ve ulaşım yolları hakkında bilgiler verdi.

CYRIACUS OF ANCONA – CIRIACO D'ANCONA

yüzyılın önemli İtalyan hümanist ve gezginlerinden biridir. Balkanlar ve Osmanlı coğrafyasındaki eski eserlerle ilgilendi.

II. 16. YÜZYIL

BENEDETTO RAMBERTI Osmanlı toprakları ve Balkanlar hakkında seyahat ve gözlem yazıları bıraktı.

PIERRE BELON

yüzyılın önemli Fransız doğa bilimcisi ve seyyahıdır. Osmanlı Rumelisi ve Balkan coğrafyası hakkında gözlemleri vardır.

HANS DERNSCHWAM 1553–1555 yıllarında Osmanlı topraklarında seyahat etti. İstanbul'dan Balkanlar'a uzanan yolculuğunda Rumeli şehirleri hakkında gözlemler yaptı.

OGIER GHISELIN DE BUSBECQ Avusturya elçisi olarak Osmanlı coğrafyasında bulundu. Balkanlar ve Osmanlı idaresi hakkında bilgiler bıraktı.

STEPHAN G. GERLACH 1570'lerde Osmanlı topraklarında bulundu. Rumeli ve Osmanlı toplumu hakkında gözlemler bıraktı.

REINHOLD LUBENAU

yüzyılın sonlarında Osmanlı topraklarını gezen Alman seyyahtır.

III. 17. YÜZYIL

EVLİYA ÇELEBİ 1611–1682.

Makedonya araştırmaları açısından en önemli seyahatname kaynaklarından biridir.

Seyahatnâme'nin özellikle V. ve VIII. ciltlerinde Makedonya hakkında geniş bilgiler vardır.

Üsküp, Kumanova, İştip, Köprülü, Manastır, Resne, Kıratova, Pirlepe, Ohri ve başka merkezleri anlatır.

Şehirlerin mahalleleri, camileri, mescitleri, tekkeleri, kiliseleri, çarşıları, zanaatları, halkı, gelenekleri, ekonomik hayatı ve coğrafyası hakkında bilgi verir.

KÂTİP ÇELEBİ – HACI HALİFE

yüzyıl Osmanlı coğrafyacısıdır. Balkanlar ve Makedonya'nın şehirleri ve coğrafyası hakkında bilgiler içerir.

ROBERT DE DREUX

yüzyılda Osmanlı Rumelisi ve Makedonya hakkında gözlemler bırakan Fransız din adamı ve gezgin.

EDWARD BROWN

yüzyıl İngiliz seyyahtır. Balkanlar ve Osmanlı coğrafyası hakkında gözlemleri vardır.

JOHN COVEL İngiliz din adamı ve seyyah. Osmanlı Balkanları hakkında gözlemleri vardır.

GEORGE WHELER

yüzyılda Osmanlı Balkanları ve Yunanistan coğrafyasını gezdi.

JEAN-BAPTISTE TAVERNIER Osmanlı Balkanları ve Doğu Akdeniz hakkında seyahat yazıları bıraktı.

PAUL RYCAUT Osmanlı İmparatorluğu hakkında geniş gözlemler yapan İngiliz diplomat ve yazardır.

IV. 18. YÜZYIL

RICHARD POCOCKE

yüzyıl İngiliz seyyahtır. Balkanlar ve Osmanlı coğrafyası hakkında seyahat notları bulunmaktadır.

CARSTEN NIEBUHR

yüzyılın önemli Alman/Danimarkalı coğrafyacısı ve seyyahıdır.

CHARLES PERRY Osmanlı toprakları ve Balkanlar hakkında seyahat gözlemleri bıraktı.

WILLIAM ETON Osmanlı İmparatorluğu ve Balkanlar üzerine yazdı.

FRANÇOIS CHARLES HUGUES LAURENT POUQUEVILLE 1770–1838. Fransız diplomat, doktor ve seyyahtır. Yunanistan, Arnavutluk ve Osmanlı Rumelisi hakkında önemli eserleri vardır.

Özellikle: “Voyage de la Grèce” “Travels in Greece and Turkey”

Makedonya'ya doğrudan veya dolaylı temas eden erken 19. yüzyıl kaynaklarından biridir.

WILLIAM MARTIN LEAKE 1777–1860. İngiliz asker, diplomat, coğrafyacı ve arkeolog.

1804–1810 yılları arasındaki seyahatleri özellikle önemlidir.

“Travels in Northern Greece”

Makedonya'nın topografyası, eski yerleşimleri ve yolları bakımından önemli bir kaynaktır.

V. 19. YÜZYILIN İLK YARISI

ESPRIT-MARIE COUSINÉRY 1747–1833.

Fransa'nın Selanik konsolosu.

“Voyage dans la Macédoine” 1831.

Selanik ve Makedonya hakkında erken dönem Fransız gözlemlerinin en önemli isimlerinden biridir.

AMI BOUÉ 1794–1881.

Jeolog, coğrafyacı ve gezgin.

“Voyage dans la Turquie d'Europe” 1840.

“Recueil d'itinéraires dans la Turquie d'Europe” 1854.

“Ethnographische Karte des Osmanischen Reiches europäischen Theiles und von Griechenland” 1847.

Makedonya'nın etnografik haritalandırılması açısından çok önemli bir isimdir.

AUGUST GRISEBACH 1814–1879.

Alman botanikçi ve coğrafyacı.

“Reise durch Rumelien und nach Brussa im Jahre 1839” 1841.

Rumeli ve Makedonya'daki coğrafya, bitki örtüsü ve yerleşimlere ilişkin gözlemleri vardır.

JOHANN GEORG VON HAHN 1811–1869.

Avusturyalı diplomat, dilbilimci ve araştırmacı.

Arnavutluk, Rumeli ve Vardar havzası hakkında önemli çalışmalar yaptı.

VICTOR GRIGOROVIÇ 1815–1876.

Rus Slavist ve dilbilimci.

1840'larda Balkanlar'ı gezdi.

Makedonya'nın Slav dilleri ve nüfusu hakkında gözlemler yaptı.

JOSEPH MÜLLER

yüzyıl Avusturyalı doktor ve araştırmacıdır.

1844'te yayımlanan seyahat notlarında Rumeli ve Balkan halklarının dil ve kimliği hakkında değerlendirmeler yaptı.

PAVEL JOSEF ŠAFAŘÍK 1795–1861.

Slav tarihi, dili ve etnografyası üzerine çalışan önemli bilim insanıdır.

“Slovanský zeměvid” 1842.

Makedonya'nın Slav nüfusunu sınıflandıran erken dönem çalışmalardan biridir.

CONSTANT DESJARDINS

yüzyıl Fransız araştırmacıdır. Balkanlar ve Makedonya'nın etnografyası hakkında çalışmalar yaptı.

DAVIDOVITCH

yüzyıl Sırp kaynaklarında Makedonya'nın Slav nüfusu üzerine çalışma yapan isimlerden biridir.

STEFAN VERKOVIĆ 1821–1893.

Bosna, Makedonya ve Balkanlar'da folklor ve etnografya araştırmaları yaptı.

Makedonya'nın folkloru, halk şiiri ve Slav nüfusu üzerine çalışmaları vardır.

GEORGINA MUIR MACKENZIE 1833–1874.

ADELINE PAULINA IRBY 1831–1911.

Mackenzie ve Irby birlikte Balkanlar'ı gezdiler.

“Travels in the Slavonic Provinces of Turkey-in-Europe” 1860'lar.

Makedonya'nın şehirleri, köyleri, halkı, eğitim ve dinî kurumları hakkında gözlemler içerir.

VI. 19. YÜZYILIN ORTASI

GUILLAUME LEJEAN 1828–1871.

Fransız coğrafyacı ve seyyah.

“Ethnographie de la Turquie d'Europe” ve “Karte ethnographique de la Turquie d'Europe”

Makedonya'nın etnografik haritalandırılması bakımından önemli isimlerden biridir.

HEINRICH BARTH 1821–1865.

Alman araştırmacı ve gezgin.

Balkanlar ve Osmanlı coğrafyası hakkında gözlemleri vardır.

EDWARD LEAR 1812–1888.

İngiliz ressam, gezgin ve yazar.

1850'lerde Balkanlar ve Makedonya'yı gezdi.

Makedonya şehirleri ve manzaraları hakkında çizimleri ve seyahat notları vardır.

JAMES CLARKE Balkanlar ve Osmanlı toprakları hakkında seyahat yazıları bırakan İngiliz araştırmacılardan biridir.

AUGUSTE GRISBACH / GRISEBACH Rumeli ve Makedonya'nın coğrafyası ve doğal özellikleri üzerine gözlemleri önemlidir.

JOSEPH VON HAMMER-PURGSTALL Osmanlı tarihi ve coğrafyası hakkında kapsamlı çalışmalar yapan Avusturyalı tarihçidir.

FRANZ BABINGER Daha sonraki dönemin Osmanlı tarihçilerinden olmakla birlikte Makedonya ve Osmanlı Balkanları kaynaklarının değerlendirilmesinde önemlidir.

VII. RUS VE SLAV ARAŞTIRMACILAR

VIKENTY MAKUSHEV Rus tarihçi ve Slavist.

1860'larda Balkanlar ve Makedonya'nın Slav nüfusu üzerine araştırmalar yaptı.

MIKHAIL MIRKOVICH Rus araştırmacı.

1867 civarında Balkanlar'ın etnografik haritalandırılması çalışmalarında adı geçmektedir.

ZARYANKO Rus etnografik harita çalışmalarında yer alan isim.

KOMAROV Rus etnografik ve Slav araştırmaları içinde adı geçen isim.

ALEXANDER HILFERDING Rus Slavist ve araştırmacı.

LUBOR NIEDERLE 1865–1944.

Çek arkeolog, antropolog ve Slav araştırmacısı.

Balkan Slavlarının tarihî ve etnografik sınıflandırmaları üzerine çalıştı.

VIII. ÇEK, SLOVAK VE ORTA AVRUPALI ARAŞTIRMACILAR

KAREL JAROMÍR ERBEN

yüzyıl Çek araştırmacısı.

Balkan Slavları ve Makedonya hakkında etnografik değerlendirmeleri vardır.

FRANZ BRADAŠKA Makedonya ve Balkanlar hakkında etnografik ve haritacılık çalışmalarında adı geçen Avusturyalı araştırmacıdır.

AUGUST HEINRICH PETERMANN 1822–1878.

Alman coğrafyacı ve haritacı.

Makedonya ve Balkanlar hakkında etnografik haritaların hazırlanmasında etkili olmuştur.

HEINRICH KIEPERT 1818–1899.

Alman coğrafyacı ve haritacı.

Balkanlar ve Osmanlı coğrafyası için çok sayıda harita hazırladı.

Makedonya'nın 19. yüzyıl etnografik haritaları bakımından temel isimlerden biridir.

IX. İNGİLİZ VE BATILI HARİTACILAR

JAMES WYLD İngiliz haritacı.

1877 civarında Balkanlar ve Makedonya'nın etnografik/coğrafi haritaları üzerinde çalıştı.

EDWARD STANFORD İngiliz haritacı ve yayıncı.

1877'de Makedonya'nın etnografik dağılımını gösteren haritalar yayımladı.

F. BIANCONI 1877 civarında Makedonya'nın nüfusu ve etnografyası üzerine değerlendirmelerde bulundu.

CHARLES SAX Avusturyalı araştırmacı.

1870'lerde Balkanlar'ın etnografyası üzerine çalışmalar yaptı.

FELIX KANITZ 1829–1904.

Avusturyalı arkeolog, ressam ve seyyah.

Sırbistan ve Balkanlar hakkında çok sayıda eser ve çizim bıraktı.

X. 1870–1890 ARASI

GEORG WEIGAND 1860–1932.

Alman dilbilimci.

Balkan Slavları, Ulahlar ve Makedonya dilleri üzerine çalışmalar yaptı.

FRIEDRICH KANITZ Balkan şehirleri, arkeoloji, halk ve coğrafya üzerine gözlemler yaptı.

GUSTAV WEIGAND Balkan dilleri ve halkları üzerine çalışmalar yaptı.

CONSTANTIN JIREČEK 1854–1918.

Çek tarihçi ve Balkan araştırmacısı.

Balkanların tarihî coğrafyası ve Slav toplulukları üzerine önemli çalışmalar yaptı.

GEORG W. JIREČEK Balkan tarihi ve coğrafyası araştırmalarında kullanılan kaynakların önemli isimlerinden biridir.

M. M. MILETIĆ Balkan Slavları ve Makedonya hakkında araştırmaları bulunan Sırp kaynaklı isimlerden biridir.

XI. 1880–1900: MİLLİYETÇİLİK VE ETNOGRAFİK HARİTALAR DÖNEMİ

Bu dönem Makedonya tarihi açısından özel önem taşır.

Artık araştırmacılar sadece seyahatname yazmamakta; köyleri, dilleri, dinleri, kilise bağlılıklarını, okulları ve nüfusları sınıflandırarak “etnografik harita” hazırlamaktadır.

SPIRIDON GOPČEVIĆ 1855–1930 civarı.

“Makedonien und Alt-Serbien” 1889.

Sırp perspektifinden Makedonya'nın etnografik haritasını ve nüfus dağılımını ele aldı.

VASIL KINCHOV / VASIL KĂNČOV 1862–1902.

“Македония. Етнография и статистика” 1900.

Makedonya'nın etnografyası ve istatistiği açısından en önemli kaynaklardan biridir.

Kınçov, önceki araştırmacıların haritalarını da karşılaştırmıştır.

Haritalarında: P. J. Šafárik, Ami Boué, Guillaume Lejean, Mackenzie–Irby, H. Kiepert ve başka kaynaklardan yararlanmıştır.

CLÉANTHÈS NICOLAÏDÈS

“La Macédoine: La question macédonienne dans l'Antiquité, au Moyen-Âge et dans la politique actuelle.”

Makedonya meselesini tarih, nüfus ve siyaset açısından ele aldı.

D. M. BRANCΟFF

Makedonya'nın nüfusu ve etnik dağılımı üzerine çalışma yaptı.

R. VON MACH

Makedonya'nın özellikle Hristiyan nüfusunun etnik dağılımı üzerine değerlendirmeler yaptı.

YORDAN IVANOV

yüzyıl başlarında Makedonya'nın etnografyası ve Bulgar nüfusu üzerine çalışmalar yaptı.

NIKOLAIDES

Makedonya'nın etnografik haritalandırılması içinde adı geçen araştırmacılardan biridir.

XII. JOVAN CVIJIĆ DÖNEMİ

JOVAN CVIJIĆ 1865–1927.

Sırp coğrafyacı, antropolog ve Balkan araştırmacısı.

“Remarques sur l'ethnographie de la Macédoine” 1906.

Makedonya'nın etnografyası konusunda kendisinden önceki haritaları ve araştırmacıları karşılaştırdı.

Cvijić'in 1906 tarihli çalışmasında özellikle Ami Boué, Pouqueville, Cousinéry, Grisebach, Lejean ve Mackenzie–Irby gibi önceki araştırmacıların haritalarını ve değerlendirmelerini tartışması önemlidir.

Bu nedenle Cvijić, yalnızca kendi görüşü bakımından değil, kendisinden önceki etnografik çalışmaların nasıl değerlendirildiğini görmek açısından da temel bir kaynaktır.

XIII. 1900–1912 DÖNEMİ

LUBOR NIEDERLE Slavların etnografyası ve Balkan halklarının sınıflandırılması üzerine çalıştı.

LEONHARD SCHULTZE JENA 1872–1955.

Alman coğrafyacı ve etnolog.

Daha sonraki dönemde Makedonya'nın kültür ve coğrafyası üzerine önemli çalışma yaptı.

“Makedonien: Landschafts- und Kulturbilder” 1927.

ALFRED STRUCK “Makedonische Fahrten”

Yenice-i Vardar ve Makedonya'nın başka bölgeleri hakkında seyahat notları bulunmaktadır.

RICHARD VON MACH Makedonya'nın etnik ve dinî dağılımı üzerine değerlendirmelerde bulundu.

YORDAN IVANOV Makedonya'nın Bulgar nüfusu ve tarihî coğrafyası üzerine çalışmalar yaptı.

LEON LAMOUCHE Fransız asker ve Balkan araştırmacısı.

Makedonya'nın askerî ve etnografik durumu üzerine yazılar yazdı.

ANDRÉ CHERADAME Fransız gazeteci ve Balkan meseleleri üzerine çalışan yazar.

GABRIEL LOUIS-JARAY Balkanlar ve Makedonya meseleleri üzerine yazdı.

ANDRÉ ORIONI Makedonya ve Balkan siyaseti üzerine çalışmalar yapan Fransız isimlerden.

XIV. BALKAN SAVAŞLARI VE 1912–1914 DÖNEMİ

ANDREW ARCHIBALD PATON Balkanlar hakkında daha önceki dönemlerde seyahat ve diplomatik gözlemler yapan İngiliz yazarlardandır.

H. N. BRAILSFORD 1873–1958.

İngiliz gazeteci ve yazar.

“Macedonia: Its Races and Their Future” 1906.

Makedonya'nın halkları, dinleri, okulları ve milliyetçilik mücadelesi hakkında önemli bir Batılı kaynaktır.

EDMUND G. DILLON Balkanlar ve Makedonya meseleleri üzerine yazdı.

JOHN FOSTER FRASER Balkanlar ve Makedonya hakkında seyahat ve gözlemler yayımladı.

WILLIAM MILLER Balkan tarihi ve Osmanlı Balkanları üzerine önemli İngiliz tarihçidir.

GEORGE FREDERICK ABBOTT Balkanlar ve Makedonya hakkında yazılar yazdı.

MARY EDITH DURHAM 1863–1944.

Arnavutluk ve Balkanlar üzerine önemli İngiliz gezgin ve yazardır.

Makedonya'nın batı bölgeleri ve Balkan halkları hakkında gözlemleri bulunmaktadır.

ARTHUR JOHN EVANS 1851–1941.

Arkeolog ve gezgin.

Balkanlar ve Osmanlı Avrupa'sı hakkında seyahat ve arkeolojik gözlemleri vardır.

XV. 1914–1920 VE SONRASI

LEONHARD SCHULTZE JENA Makedonya'nın coğrafyası ve kültürel özellikleri üzerine daha sonraki önemli Alman çalışmasının sahibidir.

A. STRUCK Makedonya seyahatleri ve özellikle Vardar bölgesi hakkında önemli gözlemler bıraktı.

VLADIMIR GEORGIEV Balkan dilleri ve Makedonya dil tarihi üzerine daha sonraki dönemde çalışmalar yaptı.

ALEKSANDAR MATKOVSKI 1922–1992.

Makedonya'nın tarihî kaynaklarını sistematik biçimde derleyen araştırmacılardan biridir.

Özellikle:

“Makedonija vo delata na stranskite patopisci”

başlığı altında yabancı seyyahların Makedonya hakkındaki yazılarını dönemlere göre çok ciltli olarak topladı.

Matkovski'nin külliyatı şu dönemleri kapsar:

1371–1777 1778–1826 1827–1849 1850–1864 1864–1874 1875–1878 1879–1888 1889–1898 1894–1902 1903 1903–1904 1904–1905 1905–1908

Bu nedenle Makedonya seyahatnameleri konusunda başvurulması gereken en önemli bibliyografik toplamalardan biridir.

XVI. MAKEDONYA ETNOGRAFİK HARİTALARINDA ADI GEÇEN BAŞLICA İSİMLER

Aşağıdaki isimler doğrudan veya dolaylı biçimde Makedonya'nın 19. ve 20. yüzyıl başındaki etnografik haritalandırılmasıyla ilişkilidir:

Pavel Josef Šafárik

Ami Boué

Guillaume Lejean

Mackenzie

Irby

Heinrich Kiepert

August Heinrich Petermann

Carl Sax

Spiridon Gopčević

Vasil Kınçov

Cléanthès Nicolaïdès

Jovan Cvijić

D. M. Brancoff

R. von Mach

Yordan Ivanov

Lubor Niederle

Edward Stanford

James Wyld

Franz Bradaška

Karel Jaromír Erben

Viktor Grigoroviç

Vikenty Makušev

Mikhail Mirkovich

Stjepan Verković

Constant Desjardins

Davidovitch

Georg Weigand

F. Bianconi

Leonhard Schultze Jena

Alfred Struck

XVII. ÖZELLİKLE İNCELENMESİ GEREKEN KAYNAKLAR

Makedonya'nın nüfusu ve köylerinin kimliği araştırılırken aşağıdaki kaynaklar özellikle karşılaştırılmalıdır:

EVLİYA ÇELEBİ – Seyahatnâme

ESPRIT-MARIE COUSINÉRY – Voyage dans la Macédoine

WILLIAM MARTIN LEAKE – Travels in Northern Greece

AMI BOUÉ – La Turquie d'Europe

AUGUST GRISEBACH – Reise durch Rumelien

JOHANN GEORG VON HAHN – Balkan ve Arnavutluk araştırmaları

VICTOR GRIGOROVIÇ – Slav ve Balkan araştırmaları

PAVEL JOSEF ŠAFÁRIK – Slovanský zeměvid

GUILLAUME LEJEAN – Karte ethnographique de la Turquie d'Europe

MACKENZIE–IRBY – Travels in the Slavonic Provinces of Turkey-in-Europe

HEINRICH KIEPERT – Balkan ve Osmanlı etnografik haritaları

GEORG WEIGAND – Balkan dil ve etnografya araştırmaları

SPIRIDON GOPČEVIĆ – Makedonien und Alt-Serbien

VASIL KINÇOV – Македония. Етнография и статистика

CLÉANTHÈS NICOLAÏDÈS – La Macédoine

JOVAN CVIJIĆ – Remarques sur l'ethnographie de la Macédoine

D. M. BRANCOFF – Makedonya nüfus çalışmaları

R. VON MACH – Makedonya etnografyası

YORDAN IVANOV – Makedonya araştırmaları

H. N. BRAILSFORD – Macedonia: Its Races and Their Future

ALFRED STRUCK – Makedonische Fahrten

LEONHARD SCHULTZE JENA – Makedonien: Landschafts- und Kulturbilder

XVIII. ÇOK ÖNEMLİ BİR UYARI

Bu kaynakların hiçbiri tek başına Makedonya'nın etnik yapısının kesin ve değişmez belgesi olarak kullanılmamalıdır.

Çünkü 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Makedonya'da nüfus, dil, din, kilise bağlılığı, okul, millet ve siyasî aidiyet birbirinden farklı ölçütler olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Aynı köy;

– bir kaynakta Bulgar, – başka bir kaynakta Sırp, – başka bir kaynakta Rum, – başka bir kaynakta Slav, – başka bir kaynakta Müslüman, – başka bir kaynakta Türk, – 

olarak sınıflandırılabilmiştir.

Özellikle kilise bağlılığı, dil, okul ve siyasî aidiyet birbirinden ayrılmadan yapılan değerlendirmeler yanıltıcı olabilir.

Bu sebeple bir köyün tarihî kimliğini araştırırken:

Osmanlı tahrir defterleri,

Osmanlı nüfus defterleri,

Osmanlı salnameleri,

şer'iyye sicilleri,

vakıf kayıtları,

kilise ve patrikhane kayıtları,

Bulgar Eksarhlığı kayıtları,

Rum Patrikhanesi kayıtları,

Sırp kilise ve okul kayıtları,

yabancı seyyahların seyahatnameleri,

etnografik haritalar,

nüfus istatistikleri,

dil araştırmaları,

yerel aile ve mezar kayıtları

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle KARACAOVA – KARACAABAD – VODİNA – YENİCE-İ VARDAR bölgesi için bu yöntem uygulanmalıdır.

Çünkü bu bölge, 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başındaki Bulgar, Sırp ve Yunan milliyetçiliklerinin nüfus ve kimlik mücadelesinin kesiştiği alanlardan biridir.

XIX. KARACAOVA ARAŞTIRMASI İÇİN ÖNCELİKLİ İSİMLER

Karacaova, Karacaabad, Vodina ve Yenice-i Vardar üzerinde çalışma yapılacaksa özellikle şu isimlerin eserleri karşılaştırılmalıdır:

EVLİYA ÇELEBİ ESPRIT-MARIE COUSINÉRY AMI BOUÉ AUGUST GRISEBACH GUILLAUME LEJEAN MACKENZIE IRBY HEINRICH KIEPERT GEORG WEIGAND SPIRIDON GOPČEVIĆ VASİL KINÇOV CLÉANTHÈS NICOLAÏDÈS JOVAN CVIJIĆ D. M. BRANCOFF R. VON MACH YORDAN IVANOV ALFRED STRUCK LEONHARD SCHULTZE JENA H. N. BRAILSFORD

Bunların yanına mutlaka OSMANLI SALNAMELERİ ve OSMANLI NÜFUS DEFTERLERİ konulmalıdır.

Böylece “bir seyyah ne yazmış?” sorusundan daha ileri gidilerek:

“Osmanlı kaydı ne diyor? Seyyah ne diyor? Dil araştırmacısı ne diyor? Bulgar kaynağı ne diyor? Sırp kaynağı ne diyor? Yunan kaynağı ne diyor? Etnografik harita ne gösteriyor? Ve aynı köy farklı kaynaklarda neden farklı gösteriliyor?”

soruları cevaplandırılabilir.

Bu yöntem, özellikle Karacaova'nın köy tarihleri ve mübadele öncesi nüfus yapısının araştırılmasında en sağlıklı karşılaştırma yöntemidir.

promacedonia.org +1

Matkovski'nin çok ciltli külliyatının 1371'den başlayıp 20. yüzyıl başlarına kadar dönemlere ayrılması da listenin neden bu kadar geniş tutulması gerektiğini gösteriyor. �

David Yayıncılık +1

Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı 

VODİNA VE KARACAOVA’DA 25.000 TÜRK

 VODİNA VE KARACAOVA’DA 25.000 TÜRK

1923’te Muhtelit Mübadele Komisyonu üyesi Mehmet Hamdi Bey’in raporuna göre, Vodina ve Karacaova’da 25.000 Türk nüfusun 9.140’ı yardıma muhtaçtı.

Raporda Türklerin hayvan, eşya ve erzaklarının ellerinden alındığına ilişkin tespitler de yer almaktadır.

📚 Kaynak:

T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri

BCA: 272-0-0-12-40-43-15

Baki Sarısakal – Mübadele Sırasında Hamdi Bey’in Raporu

Metin Yüksel – Mehmet Hamdi (Arpağ) Bey, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2020.

Belgeli tarih, unutulmayan geçmiş.

Bağımsız Araştırmacı-Yazar

Hüsnü Yazıcı

#karacaova #mübadil #mübadele #karacaovaköyleri #rumeli #Balkan

KARACAOVA BÖLGESİNDE MÜSLÜMAN NÜFUSUN YAPISI Gustulüp Köyü ve Fuştan Köyü Örneği

 

KARACAOVA BÖLGESİNDE MÜSLÜMAN NÜFUSUN YAPISI

Gustulüp Köyü ve Fuştan Köyü Örneği

Karacaova, Osmanlı döneminde Selanik Sancağı'na bağlı köylerden oluşan bir bölgedir. 1831 nüfus sayımı, tasfiye talepnameleri ve müdevver defterlerdeki kayıtlara göre Gustulüp ve Fuştan köylerindeki Müslüman halk, farklı kökenlerden gelen ve farklı dönemlerde bölgeye yerleşen topluluklardan oluşmaktaydı.

Türk kökenli topluluklar

Evlad-ı Fâtihân teşkilatıyla bağlantılı Yörük/Türkmen toplulukları, Konyarlar ve Tatarlar bölgede yaşamaktaydı. Bu toplulukların bir bölümü bölgede daha eski dönemlerden beri bulunurken, bir bölümü Osmanlı'nın iskân politikaları çerçevesinde Karacaova'ya yerleştirilmiştir.

Yerel Müslüman topluluklar

Kayıtlardaki lakaplara göre Arnavut, Boşnak ve Kıptî lakaplı aileler köylerde yaşamaktaydı.

İskân edilen diğer topluluklar

Aynı kayıtlarda Arap ve Mısırlı lakaplı ailelere de rastlanmaktadır. Bu aileler, Osmanlı'nın iskân politikalarıyla bölgeye gelen topluluklarla ilişkilendirilebilir.

Dil

Birinci kuşak mübadillerin anlatımlarına göre bu topluluklar, Türkçenin yanında bölgenin yerel Slav dilini de konuşurdu. O dönemde konuşulan dil, bugünkü standart Makedoncadan farklıydı.

Hüsnü Yazıcı, Bağımsız Araştırmacı-Yazar

Kaynak: 1831 nüfus sayımı, tasfiye talepnameleri, müdevver defterler (nüfus ve köken); birinci kuşak mübadillerin sözlü anlatımları (dil).

Selanik Sancağı’na bağlı Karacaova bölgesi köy hocaları

 Selanik Sancağı’na bağlı Karacaova bölgesi köy hocaları

#karacaova #karacaovaköyleri #mübadele #mübadil #rumeli #selanik

Karacaova tasfiye talepnameleri

 

Karacaova tasfiye talepnameleri

#karacaova #karacaabad #mübadele #mübadil #tasfiyetalepnamesi

Selanik sancağına bağlı Karacaova bölgesi

Evlad-ı Fâtihân, Konyar ve Tatar Türkleri ile yerel Müslüman ve Hristiyan toplulukların bir arada yaşadığı, çok katmanlı kültürel yapıya sahip bir bölge.

Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı 

#karacaova #karacaovaköyleri #mübadele #selanik #rumeli

Bağımsız Araştırmacı-Yazar Hüsnü Yazıcı

Selanik Karacaabad/Karacaova bölgesi 1831-1904 nüfus defterleri, Hüsnü Yazıcı.

https://play.google.com/store/books/details?id=xIBuDwAAQBAJ

 

Selanik sancağına bağlı Karacaova bölgesi

Evlad-ı Fâtihân, Konyar ve Tatar Türkleri ile yerel Müslüman ve Hristiyan toplulukların bir arada yaşadığı, çok katmanlı kültürel yapıya sahip bir bölge.

Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı 

#karacaova #karacaovaköyleri #mübadele #selanik #rumeli

KARACAABADLILARIN /KARACAOVALILARIN OYNADIĞI OYUNLAR

 

KARACAOVA BÖLGESİNDE OYUN VE MÜZİK KÜLTÜRÜ

Karacaova bölgesinde köyden köye oyunların adları, oynanış biçimleri ve ezgileri değişiklik gösterebilirdi. Her köy, kendi gelenekleri içerisinde oluşan oyun ve müzik anlayışını yaşatırdı.

KARACAABADLILARIN /KARACAOVALILARIN OYNADIĞI OYUNLAR

Yerel hafızada Karacaabadlıların oynadığı ve düğünlerde, eğlencelerde yaşattığı oyunlardan bazıları şunlardır:

Karayusuf

Alaybey

Çalsın Davullar

Çaydan Aşağıya Gelseyrek

İstanbul-Trakya Kasap Oyunu

Selanik

Kırmızı Gülün Alı Var

Bir Dalda İki Kiraz

Bu oyunların bazıları yalnızca Karacaabad'a ait olmayıp, zaman içerisinde Selanik, Trakya ve Balkan coğrafyasının farklı bölgelerinde de oynanmış veya farklı ad ve ezgilerle yaşatılmış olabilir.

YEREL BALKAN OYUNLARI

Karacaova'da yaşayan farklı toplulukların da kendilerine özgü oyunları, ezgileri ve müzik gelenekleri vardı. Bu oyunlar her topluluğun kendi gelenek ve üslubuna göre oynanırdı.

PESNA

Pesna, Balkan Slav dillerinde genel olarak şarkı, türkü ve ezgi anlamında kullanılan bir kelimedir. Balkanların farklı yörelerinde yerel halkların kendilerine ait pesnaları ve müzik gelenekleri bulunmaktaydı.

Ancak Karacaabad'dan gelen Türk ailelerinin kültürel hafızasında bu yerel pesnalar, bizim kendi düğün ve eğlence repertuvarımızın temelini oluşturmuyordu.

Biz, kendi bildiğimiz oyunlar, türküler ve Türk sanat müziği eserleriyle büyüdük. Bunlar bizim çocukluğumuzun, aile hayatımızın ve kültürel hafızamızın önemli bir parçasıydı.

Bu nedenle Karacaabadlıların müzik ve oyun kültürünü anlatırken, bölgede yaşayan diğer toplulukların kültürleriyle Karacaabad'dan gelen Türk ailelerinin yaşattığı kültürü birbirinden ayırmak önemlidir.

Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı

#karacaova #karacaabad #mübadele #mübadil #Selanik #rumeli

KARACAABAD’DAN ANADOLU’YA MUALLİME REFİKA HANIM’IN 1914 TAYİNİ

 📜 KARACAABAD’DAN ANADOLU’YA

MUALLİME REFİKA HANIM’IN 1914 TAYİNİ

Selanik Karacaabad Karyesi → Bolvadin Birinci Muallimliği

Bugünkü Bolvadin, Afyonkarahisar

24 Nisan 1914 tarihli Osmanlı Maarif Nezareti belgesinde, Selanik Karacaabad Karyesi'nde görev yapan Muallime Refika Hanım'ın, Bolvadin Birinci Muallimliğine tayin edildiği açıkça kayıt altına alınmıştır.

TAYİNİN AÇIK ADRESİ

Selanik Karacaabad Karyesi

⬇️

Bolvadin Birinci Muallimliği

📍 Bugünkü Bolvadin: Afyonkarahisar

Yani Refika Hanım, 1914 yılında Selanik Karacaabad'daki öğretmenlik görevinden, bugünkü Afyonkarahisar iline bağlı Bolvadin ilçesindeki Birinci Muallimlik görevine atanmıştır.

📌 Belge No: 490-90

📅 Belge Tarihi: 24 Nisan 1914

🏛️ Kurum: Maarif Nezareti – Mekâtib-i İbtidâiye

Bu belge, Karacaabad'da kadın öğretmenlerin görev yaptığını ve savaş yıllarında Karacaabad'daki eğitim kadrosundan öğretmenlerin Anadolu'daki görevlere tayin edildiğini gösteren önemli bir Osmanlı arşiv kaydıdır.

Karacaabad'ın kadın öğretmeni Refika Hanım, 1914 yılında Bolvadin'e; bugünkü Afyonkarahisar'a tayin edildi.

📚 Bağımsız Araştırmacı Yazar

Hüsnü Yazıcı

#karacaova #karacaovaköyleri #mübadele #Afyonkarahisar #öğretmen