Tarihte Çifte Standart: Dil Her Şey Demek Değildir!
Tarih tartışmalarında en sık yapılan hatalardan biri, aynı ilkeyi farklı örneklere farklı biçimde uygulamaktır. Oysa sağlıklı bir tarih yöntemi, benzer durumlarda aynı ölçütü kullanmayı gerektirir.
Örneğin Anadolu'da bir topluluk kendisini Ermeni olarak tanımlıyor, ancak ana dili Türkçe. Bir tarihçinin yalnızca bu dil olgusuna bakarak "Türkçe konuşuyorlar, öyleyse Türktürler." demesi, tarih metodolojisi açısından doğru kabul edilmez. Çünkü dil, tek başına etnik kimliği belirlemez.
Benzer şekilde Balkanlar'da bir topluluk kendisini Türk olarak tanımlıyor, ancak ana dili Bulgarca. Bu kez yalnızca dile dayanarak "Bulgarca konuşuyorlar, demek ki Pomaktırlar." sonucuna varmak da aynı derecede hatalı bir yaklaşımdır.
Eğer ilk örnekte "Kimlik yalnızca dille belirlenemez; topluluğun öz kimliği ve tarihsel veriler de dikkate alınmalıdır." diyorsak, ikinci örnekte de aynı ilkeyi uygulamak zorundayız. Bir örneğe farklı, diğerine farklı ölçüt uygulamak metodolojik tutarlılıkla bağdaşmaz.
Sonuç olarak, bir topluluğun kimliği değerlendirilirken öz kimlik, tarihî belgeler, kültürel süreklilik ve dil birlikte ele alınmalıdır. Kimliği yalnızca dile indirgemek, tarihsel gerçekliği eksik değerlendirmeye yol açar. Tutarlı bir tarih anlayışı, aynı yöntemi benzer tüm örneklere eşit biçimde uygulamayı gerektirir.
Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı
