**Vodina Kazası Nüfus Yapısı (1827 – 1834)
Osmanlı Nüfus Defterleri Karşılaştırmalı Metin**
Kaynaklar:
BOA NFS.d. nr. 5063 (1827 / H.1243)
BOA NFS.d. nr. 5067 (1834 / H.1250–1253)
Genel Tanım
Vodina kazasında yapılan nüfus sayımları, Osmanlı Devleti tarafından vergi ve askerlik amacıyla tutulmuş olup yalnızca erkek nüfusu kapsamaktadır. Kayıt sistemi etnik değil, din esaslıdır. Defterlerde kişi adı, baba adı, hane ilişkileri, fiziksel durum, meslek ve askerlik bilgileri yer almaktadır. Kadın nüfus kayıt dışıdır.
1827 (H.1243) DEFTERİ – GENEL DURUM
Kayıtlı Yerleşimler
Kartacel, Bizve, Manastırcık, Trense, Breboreşte, Karaorman, Çel, Karadere
Toplam Erkek Nüfus
≈ 771
Din Dağılımı
Müslüman: ≈ 740
Rum: 7
Ermeni: 2–3
Öne Çıkan Özellikler
Nüfusun büyük çoğunluğu Müslüman
Gayrimüslimler sadece sınırlı köylerde
Bizve tek karma köy
“Kıpti” kaydı yok
Meslekler
İmam
Muallim
Asker
Köylü
Elekçi (yalnız Bizve’de)
Pehlivan
1834 (H.1250–1253) DEFTERİ – GENEL DURUM
Kayıtlı Yerleşimler
Vodina merkez ve bağlı köyler:
Albohor, Dragman, Subaşka, Venke, Korsturyan, Bulian, Çeltikçi, Sakun, Bihova, Çernis, Ustorina, Pirlepe
Nüfus
Toplu sayı verilmez
Kayıtlar tek tek erkekler şeklindedir
Din Dağılımı
İslam
Rum
Kıpti Kaydı
Var
Ancak ayrı millet değil
İslam içinde
Rum içinde yazılmış
Öne Çıkan Özellikler
Müslüman + Rum birlikte
Köylerde Rum nüfus belirgin şekilde artmış
Kıpti kayıtları ilk kez açık görülür
Meslekler
Demirci
Değirmenci
Sabuncu
Hizmetkâr
Çeribaşı
Çavuş
Ekmekçi
1827 – 1834 KARŞILAŞTIRMA
Nüfus Yapısı
1827 → Net toplam var
1834 → Toplam yok, detaylı bireysel kayıt var
Din Yapısı
1827 → Büyük ölçüde Müslüman
1834 → Müslüman + Rum dengesi daha görünür
Gayrimüslim Durumu
1827 → Çok sınırlı
1834 → Köylerde yaygın
Kıpti
1827 → Yok
1834 → Var (din içinde kayıtlı)
Meslek Yapısı
1827 → Temel (imam, asker, köylü)
1834 → Daha çeşitli ve detaylı
NET SONUÇ
1827 defteri, Vodina kazasında Müslüman ağırlıklı, homojen bir yapı gösterir.
1834 defteri ise aynı bölgede daha karma, mesleki ve sosyal açıdan detaylı bir nüfus yapısını ortaya koyar.
En önemli fark:
👉 1827’de gayrimüslim nüfus çok sınırlı
👉 1834’te Rum ve Kıpti kayıtları açık şekilde görülür
Her iki defter birlikte değerlendirildiğinde, Vodina kazasında kısa sürede nüfus yapısının daha görünür ve detaylı şekilde kayıt altına alındığı anlaşılmaktadır.
Belgeli ✅
Kaynaklar:
https://www.devletarsivleri.gov.tr� (BOA NFS.d.5063, BOA NFS.d.5067)
Kaynak
ODSFH
Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı
