TARİHİ 1530 YILINDA DONDURARAK GERÇEKLERİ NEREYE KADAR GİZLEYEBİLİRSİNİZ?
Karacaova bölgesindeki bir köy hakkında paylaşım yapan bir kişi, 1530 yılına ait kayıtlarda köyün Hristiyan nüfusundan söz ederek köyün tarihini anlatıyor. Peki, neden 1530'dan başlayıp 1924 yılına kadar uzanan Osmanlı ve Cumhuriyet arşivlerine bakılmıyor?
Çünkü bir köyün 1530 yılındaki nüfus yapısını göstermek, tek başına o köyün sonraki yüzyıllardaki tarihini anlatmaya yetmez.
Osmanlı döneminde, bölgedeki bazı köylerde Hristiyan nüfusun azalması ve yerleşimlerin yeniden düzenlenmesiyle birlikte, devlet tarafından Müslüman Türk topluluklarının iskân edildiğine ve bazı yerlerde çiftlikler verilerek yerleşimin teşvik edildiğine dair arşiv kayıtları bulunmaktadır.
Burada asıl mesele şudur:
Türk iskânından neden rahatsız olunuyor?
Üstelik arşiv belgelerinde bugün kullandığımız anlamda doğrudan “Türk” kelimesini aramak da doğru bir yöntem değildir. Dönemin kayıtlarında topluluklar “Evlad-ı Fatihan”, “Yörük”, “Tatar”, “Konyar” gibi farklı adlandırmalarla karşımıza çıkabilmektedir. Bu iskân hareketlerini tarihçiler de belgeleriyle ortaya koymuştur.
Dolayısıyla yalnızca “1530 yılında bu köy Hristiyandı” demek, köyün bütün tarihini açıklamaz. Bu, tarihin yalnızca bir sayfasını göstermektir.
Aynı yaklaşımı İstanbul örneğinde de görüyoruz.
“İstanbul 1453'te fethedildi, o tarihte şehirde Hristiyan nüfus vardı” demek elbette tarihî bir gerçektir. Ancak tarihi orada bırakıp sonraki yüzyıllarda gerçekleşen Türk ve Müslüman iskânını, nüfus değişimini ve İstanbul'un zaman içerisinde Türk-İslam şehrine dönüşmesini görmezden gelirseniz, ortaya eksik bir tarih çıkar.
Tarih, işimize gelen yılı seçip geri kalanını yok saymak değildir.
Bir köyün 1530'daki durumunu araştırıyorsanız, 1600'lere, 1700'lere, 1800'lere ve nihayet 1924'e kadar uzanan belgeleri de ortaya koymak zorundasınız.
Benim itirazım tam olarak buna:
Osmanlı ve Cumhuriyet arşivlerinin tamamına bakalım. Belgeleri birlikte okuyalım. Hangi topluluk nereden gelmiş, nereye iskân edilmiş, hangi köyde hangi nüfus yaşamış; hepsini belgeler üzerinden konuşalım.
Çünkü tarih, seçilmiş birkaç belgeyle değil, bütün belgeler birlikte değerlendirilerek yazılır.
Gerçeklerden korkmaya gerek yok.
Bağımsız Araştırmacı Yazar
Hüsnü Yazıcı
#karacaova
