📜 YAZICI AİLESİ: 1583’TEN GÜNÜMÜZE TARİHSEL KUŞAK SİLSİLESİ
Yıllardır ailemizin geçmişini Osmanlı arşivlerinde araştırıyorum. Ulaştığım belgeler, Yazıcı ailesinin izlerini 1583 yılına kadar götürmektedir.
1583 tarihli Osmanlı Tahrir Defteri’nde Güstulüp (Gostolob) köyünde “Merd-i Tımar Hasan” adına kayıt bulunmaktadır. Osmanlı Devleti’nde “Merd-i Tımar” tabiri, dirlik sahibi tımarlı sipahileri ifade etmektedir. Aynı kayıtta Hasan’ın oğlu Memi (Mehmet) de yer almakta ve böylece ailemizin bugün tespit edilebilen ilk iki kuşağı resmi belgelerle ortaya çıkmaktadır.
1583 ile 1683 yılları arasındaki dönemde bölgede düzenli tahrir yapılmadığından bazı kuşakların isimleri arşivlerde yer almamaktadır. Buna rağmen “Hasan Çiftliği” olarak kayıtlı mülk yapısının aynı aile hattında devam ettiği görülmektedir.
1683 tarihli Osmanlı kayıtlarında bu kez “Hasan Bey Çiftliği” sahibi olarak Hasan Bey adına rastlanmaktadır. Daha sonra 1831 Karacaabad Nüfus Defteri’nde Hasan, Hasan oğlu Ahmet Yazıcı, Ahmet oğlu Hüseyin ve Hüseyin oğlu İpekçi Yazıcı Mehmet Efendi kayıtlıdır. 1751 doğumlu Ahmet, resmi kayıtlarda “Yazıcı” unvanını taşıyan ilk aile ferdidir.
1924 yılı mübadelesi öncesinde aile, Güstulüp köyünde önemli miktarda taşınmaz mala sahipti. Tasfiye Talepnamelerinde bir dönüm bahçe içerisinde iki katlı ev, harman yeri, samanlık, beş dönüm dutluk ve yedi dönüm kır tarlası kayıtlıdır. Bu malların toplam değeri 1294 Osmanlı altını olarak belirtilmiştir.
Mübadele sırasında aile bütün mal varlığını geride bırakarak anavatana gelmiştir. 19 Ocak 1924 tarihinde Bahçeköy’e iskân edilen aileye devlet tarafından bir bahçe, iki parça tarla, 44 metrekarelik bir ev, bir pulluk, bir öküz ve arpa tohumu verilmiştir. Daha sonra yanan evin yerine 115 metrekarelik başka bir ev tahsis edilmiştir.
Ailenin Türkiye’ye gelişinde öncü isim olan Hüsnü Yazıcı (1893–1972), Trablusgarp ve Balkan Harbi gazisidir. Bahçeköy’de kahvehane ve yemci dükkânı işletmiş, çiftçilik yapmış ve köy hayatında aktif rol üstlenmiştir. Köyde kurulan pazarın yerli üreticilere zarar verdiğini düşünerek kaldırılması için girişimlerde bulunduğu aile büyüklerinden dinlenmektedir. Misafirperverliği ve ihtiyaç sahiplerine yardımlarıyla tanınmıştır.
1946 yılında yapılan orman kadastrosu sonrasında aileye ait bazı taşınmazlar orman sınırları içerisinde bırakılmış, bu durum uzun yıllar süren mülkiyet davalarına konu olmuştur. Sonraki yıllarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla benzer davalarda hak sahipleri lehine önemli emsal kararlar verilmiş olsa da aile, daha önce yapılan satışlar nedeniyle bu süreçten doğrudan yararlanamamıştır.
Ailenin sonraki kuşakları da Bahçeköy’de sosyal ve kamusal yaşamın içerisinde yer almıştır. 1994 yılında Bahçeköy Merkez Camii’ne iki katlı şadırvan yaptırılmış, spor kulübü faaliyetlerine destek verilmiş, eğitim, sağlık ve sosyal alanlarda çeşitli hizmetlerde bulunulmuştur. Bahçeköy’ün tarihi ve mübadele geçmişi üzerine yapılan araştırmalar kitaplaştırılarak gelecek nesillere aktarılmıştır.
Bugün elimizde bulunan Osmanlı tahrir defterleri, nüfus kayıtları, tasfiye talepnameleri, iskân belgeleri ve diğer resmi evraklar birlikte değerlendirildiğinde, 1583 yılında kaydedilen Merd-i Tımar Hasan’dan günümüze ulaşan Yazıcı ailesinin yaklaşık 14 kuşaklık geçmişi arşiv belgeleriyle takip edilebilmektedir.
📜 Kaynaklar
• TT.d 723, 1583 Tarihli Osmanlı Tahrir Defteri
• KK.d 2700/28, 1683 Tarihli Osmanlı Kaydı
• 1831 Karacaabad Nüfus Defteri
• 1924 Tasfiye Talepnameleri
• 1924 İskân Müdürlüğü Kayıtları
• Cumhuriyet Dönemi Nüfus Kayıtları
• Aile Arşivi ve Sözlü Kaynaklar
Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı
📜 YAZICI AİLESİ TARİHSEL KUŞAK SİLSİLESİ
KUŞAK — Merd-i Tımar Hasan
(1583)
Güstulüp bölgesinde tımarlı sipahi olarak kayıtlı ilk aile büyüğüdür. Osmanlı’da “Merd-i Tımar” tabiri, devlete bağlı tımarlı sipahi yani dirlik sahibi atlı asker anlamında kullanılmaktadır. “Hasan Çiftliği” adıyla geçen mülk yapısının kurucu ismidir.
KUŞAK — Hasan oğlu Memi
(1583 sonrası)
Osmanlı tahrir kayıtlarında adı geçen ikinci nesil aile ferdidir.
⏬ ARŞİV VE NÜFUS SAYIM BOŞLUĞU DÖNEMİ ⏬
(1583–1683)
Osmanlı Devleti’nin bölgede uzun süre yeni tahrir ve düzenli nüfus sayımı yapmaması nedeniyle bu dönem içerisindeki ara kuşak isimleri resmi arşivlerde yer almamaktadır. Ancak “Hasan Çiftliği” mülkiyet yapısının aynı aile hattı içinde devam ettiği anlaşılmaktadır.
KUŞAK — İsmi arşivlerde bulunamayan ara nesil
KUŞAK — İsmi arşivlerde bulunamayan ara nesil
KUŞAK — İsmi arşivlerde bulunamayan ara nesil
KUŞAK — Hasan Bey
(1683)
“Hasan Bey Çiftliği” sahibi olarak kayıtlarda görülmektedir. Evlâd-ı Fâtihân statüsünde askeri ve vergi imtiyazlı aile reisidir.
⏬ İKİNCİ ARŞİV BOŞLUĞU DÖNEMİ ⏬
(1683–1720)
1683 tarihli Hasan Bey kaydı ile 1831 nüfus defterinde silsile bağı olarak görülen Hasan arasında yaklaşık 37 yıllık ikinci arşiv boşluğu bulunmaktadır. Bu dönem için bir ara kuşak değerlendirilmiş olmakla birlikte, resmi arşiv kaydı bulunmadığından kesin kuşak tespiti yapılamamaktadır.
KUŞAK — İsmi arşivlerde bulunamayan ara nesil
KUŞAK — Hasan
(Tahmini doğum 1720–1730)
1831 Karacaabad Nüfus Defteri’nde silsile bağı olarak adı geçen aile büyüğü.
KUŞAK — Hasan oğlu Ahmet Yazıcı
(1751 doğumlu)
Ailenin resmi “Yazıcı” unvanını taşıyan ilk kayıtlı ferdidir. Kâtiplik yaptığı anlaşılmaktadır.
KUŞAK — Yazıcı Ahmet oğlu Hüseyin
KUŞAK — Hüseyin oğlu İpekçi Yazıcı Mehmet Efendi
İpek ticaretiyle uğraşan aile büyüğüdür.
KUŞAK — Mehmet oğlu Hüsnü Yazıcı
(1893–1972)
Trablusgarp ve Balkan Harbi gazisi. 1924 mübadelesiyle aileyi Selanik Karacaova’dan İstanbul Bahçeköy’e getiren kişidir.
KUŞAK — Hüsnü oğlu Süleyman Yazıcı
(1928 doğumlu)
KUŞAK — Süleyman oğlu Hüsnü Yazıcı
(1964 doğumlu)
Aile tarihini arşiv belgeleriyle araştırıp kaleme alan yazar kuşağıdır.
📌 SONUÇ
1583 tarihli Merd-i Tımar Hasan’dan başlayarak yapılan tarihsel kuşak hesaplamasına göre Süleyman oğlu Hüsnü Yazıcı yaklaşık 14. kuşaktır.
📜 KAYNAKLAR
• TT_d 723 — Sahife 280–281, 575
1583 tarihli Osmanlı Tahrir Defteri
“Karye-i Gostolob, an-zeamet-i müşarun-ileyh İbrahim tâbi-i Yenice-i Vardar”
“Çiftlik-i Hasan, Merd-i Tımar, hâliya der-yed-i Memi veled-i Hasan”
• KK.d 2700/28
1683 tarihli Osmanlı kaydı
“Karye-i Gostolob — Çiftlik-i Hasan Bey, çift 1”
• 1831 Karacaabad Nüfus Defteri
Bağımsız Araştırmacı Yazar Hüsnü Yazıcı
