Karacaova Bölgesi Üzerine Yanlış Kurgulanan Tarih Anlatılarına Dair
Bağımsız Araştırmacı-Yazar Hüsnü Yazıcı
Karacaova bölgesi, Osmanlı öncesi dönemde Balkanlara yerleşen Peçenek, Kuman ve Uz gibi Türk topluluklarının bıraktığı izlerle; Osmanlı'nın iskân politikaları sonucu bölgeye yerleşen Evlad-ı Fatihan, Yörük, Tatar, Konyar unsurları ile yerel Balkan halklarının uzun süreli bir arada yaşamasının ürünüdür. Bölgede görülen dil ve kültür birliği, ortak bir soy kökeninden değil, yüzyıllara yayılan bu ortak yaşamdan doğmuştur. Etnik köken ile dilsel/kültürel birlikteliği birbirinin yerine koymak, bölge tarihini anlamada temel bir yanılgıdır.
Kaynaklar:
Bizans kronikleri: Ioannes Zonaras, Anna Komnene
Osmanlı arşiv belgeleri: 1720 tarihli müdevver defteri, 1831 nüfus defteri
1924 tasfiye talepnameleri
İskender Özsoy'un Karacaova mübadilleriyle yaptığı sözlü tarih röportajları
Akdes Nimet Kurat, Peçenekler
M. Tayyib Gökbilgin, Rumeli'de Yörükler, Tatarlar ve Evlad-ı Fatihan
Johann Georg von Hahn
Anton Tuma, Die Türken in Europa
Otto Liman von Sanders
Levent Kayapınar'ın ilgili makaleleri
Hüsnü Yazıcı'nın nüfus sayımları üzerine çalışmaları
Uydurma Tarihe Belge Ekleyenlerin Dayandığı Kaynaklar Üzerine Bir Eleştiri
Yabancı Seyyahlar
Rumeli'yi gezen yabancı seyyahların notları, çoğunlukla masum birer gezi izlenimi değildi. Bu metinler; siyasi, askerî ve misyoner amaçlarla toplanmış bir tür istihbarat niteliği taşıyordu. Köyler ve halklar yerinde tarafsız bir gözlemle değil, seyyahın bağlı olduğu devletin çıkarlarına uygun biçimde sınıflandırılıp kayda geçirildi. Bu yüzden seyyah metinleri, dönemin güç mücadelelerinden bağımsız, nötr kaynaklar olarak okunamaz; her biri kendi bağlamıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Haritalar
yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında hazırlanan Rumeli haritaları da bilimsel merakın değil, toprak ve nüfuz mücadelesinin ürünüydü. Balkanlar'daki devletler ve büyük güçler, bir bölgeyi kendi hakimiyet iddialarına dayanak yapabilmek için, o bölgenin nüfus çoğunluğunu kendi milletlerinden gösterme eğilimindeydi. Sonuç olarak aynı köy, farklı haritalarda farklı etnik kimliklerle işaretlenebildi. Haritalar burada bilimsel belge değil, siyasi ve askerî iddiaların bir aracı olarak işlev gördü.
#Karacaova #Karacaabad #bursa #Ankara #mübadil #mübadele #rumeli #karacaovamübadiltorunları #selanik #izmir #Edirne #Balıkesir #lozanvakfı #istanbul #iskan
