Belge Künye Bilgileri
- Kurum / Fon: T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı, Hatt-ı Hümâyûn Kataloğu (HAT)
- Yer Bilgisi (Dosya / Gömlek): 1627-25
- Tarih: 29 Zilhicce 1255 / 4 Mart 1840 (H-29-12-1255)
- Belge Türü: Şeyhülislâm (Mekteb-i Meşîhat) Tarafından Sultan Abdülmecid’e Sunulan Resmî Sadâret / Şeyhülislâmlık Takriri (Hatt-ı Hümâyûn İrade Ricası)
Transkripsiyon (Metin Çözümü)
Ana Metin:
"Hüve"
"Uzlu/Devletlü..."
"Tavsîften مستغنی (müstağnî) olduğu üzere ذات kudsiyyet-âyât-ı حضرت şâhâneverine موافق ilâhiyye ve inâyet-i samedâniyye irâze-i eser-i خيرiyyetine جناب mülûkânelerinden Bahçeköy karyesinde مجدداً (müceddeden) binâ ve ihyâsına muvaffak buyurulan bend-i bî-mânend-i hümâyûnlarının bâni-i şenşehî-i erzân buyurulmuş olduğundan..."
"...duâ-nümâ-yı ihlâs ile sâir ulemâ duâcıları bende-i lutf u inâyet..."
"...ol mahalle sürûr-efzâ ile vürûd ve bend-i cedîd-i hümâyûnlarının ümmet-i Muhammed’e velî-ni'met ve ferah-resân..."
"...reâyâ-yı hâk-i pây-ı tûtiyâ-sâ-yı حضرت hilâfet-penâhîye bir kat daha minnet ve şükran..."
"...id'â-yı merâsim-i teşekkür ve hamdiyyet ve جناب izz ü müteâl مبارك ve mes'ûd ذات şevket-simât-ı şâhânelerine sıhhat ve âfiyetle tûl-i ömürler i'tâ eyleyip..."
"...ve hayrât-ı celîlelerine mazhar ve muvaffak buyurması duavât-ı icâbet-âyâtıyla mukâbele olunarak bir vakit-i münâsibde hâk-i uyûn-ârâ-yı جناب tâcdârîye arz olunmak üzere sarf-ı himmet ve azîmet olunduğu der-i aliyye-i arz u i'lâm olunmuş olmakla ol babda
ferman-ı hümâyûn..."
Derkenar (Yan / Alt Notlar):
"Marûz-ı bende-i kemîneleridir ki;"
"Sîr-âb kerde-i hâcet-mendân-ı cihân olan eser-i hayr u hayrât..."
"Bahçeköy’de yeniden inşâ ve ihyâ buyurulan bend-i hümâyûn..."
"Şeyhülislâm efendi hazretleri ile vükelâ-yı fihâm ve ulemâ-yı kirâm bendeniz..."
"Birlikte azîmetle bend-i mezkûru seyir ve temâşâ edip..."
"Mübârek hayır duâlar edilmiş olduğu ve hünkârımız hazretlerinin ömr-i şevketlerinin efzûn olması temennî kılındığı arz olunur."
Günümüz Türkçesiyle Çevirisi
"Padişahım, Yüce Hükümdarım;
Bahçeköy yakınlarında Şanlı Padişahımızın hayır eseri olarak yeniden inşa ve ihya ettirdiği eşsiz su bendinin (Büyük Bend / Sultan Abdülmecid Bendi) yapımı tamamlanmıştır.
Şeyhülislâm Efendi Hazretleri, devlet vekilleri, ulema ve din adamları kullarınız belirtilen bendin bulunduğu alana giderek bu yüce yapıyı yerinde incelemişlerdir.
İstanbul halkına ve Ümmet-i Muhammed’e büyük bir ferahlık ve hayat kaynağı sağlayan bu muazzam su bendinin tamamlanması vesilesiyle dualar edilmiş; Padişahımızın sağlık, afiyet ve uzun ömürler sürmesi, hayırlarının kabul olması için Yüce Allah’a niyazda bulunulmuştur.
Yapılan bu ziyaret, duahanların duaları ve tören merasimi Padişahımızın yüksek makamlarına saygıyla arz olunur. Takdir ve ferman Padişa
hımızındır."
Belgenin Özeti ve Önemi
1840 (H. 1255) tarihli bu Hatt-ı Hümâyûn belgesi, Sultan I. Mahmud ve Sultan II. Mahmud dönemlerinde başlayan Bahçeköy’deki su bendleri zincirinin son büyük halkası olan "Yeni Bend" (Sultan Abdülmecid Bendi) inşasının bitimi münasebetiyle düzenlenen resmî açılış ve dua merasimini konu alır.
İstanbul’un su ihtiyacını karşılayan bu stratejik bende Şeyhülislâm ve devlet erkanının giderek duada bulunması, Osmanlı mimarlık ve imar tarihinde su yapılarına verilen devlet protokolü seviyesindeki değeri açıkça göstermektedir.
